Z jakiego drewna najlepiej wykonać okna drewniane i drewniano-aluminiowe?

Przy zakupie okien o konstrukcji drewnianej stajemy przed pytaniem z jakiego drewna powinno być wykonane okno drewniane lub drewniano-aluminiowe (to drugie ma konstrukcję drewnianą, przykrytą od zewnątrz warstwą aluminum).

 

Drewno do produkcji okien pochodzi najczęściej z następujących gatunków drzew:

  1. Sosna,

  2. Świerk,

  3. Modrzew,

  4. Dąb,

  5. Meranti,

  6. Eukaliptus

Pierwsze trzy można zakwalifikować do gatunków bardziej miękkich, a dalsze do zdecydowanie twardych.

 

Europejscy, w tym polscy producenci okien, wykorzystują podobne gatunki, choć występują pewne róznice w preferencjach klientów w Europie Zachodniej, gdzie dużo większą popularnością niż w Polsce cieszy się świerk i modrzew.

 

Rodzaj okna, jego wielkość, miejsce montażu czy przeznaczenie budynku mogą wpływać na wybór rodzaju drewna, a nawet wykluczać zastosowanie określonych gatunków drewna. Trudno generalnie stwierdzić jakie drewno jest najlepsze na okna. Przykładowo w pasie nadmorskim wskazane jest zastosowanie drewna o zwiększonej odporności na warunki atmosferyczne, np. modrzewiowego. To może być lepsze rozwiązanie niż pogoń za najniższym współczynnikiem przenikania ciepła, który dają świerk czy sosna.

 

Kupując od producenta okien, możemy zwykle liczyć na kompetentne doradztwo. Warto jednak znać podstawowe gatunki drewna wykorzystywane do produkcji okien oraz ich właściwości.

 

Sosna

 

Drewno sosnowe powszechnie występuje w naszej strefie klimatycznej. Nie ma problemu z jego pozyskaniem do produkcji, nie trzeba go transportować na duże odległości i tym samym jest najtańsze. To nie wszystkie jego zalety.

Ma dostateczną odporność na warunki atmosferyczne, jest stosunkowo lekkie i tym samym„ciepłe”. Jest często stosowane w oknach pasywnych, bo obok świerku ma najniższy współczynnik przenikania ciepła. Wynika on przede wszystkim z niższej gęstości drewna - na poziomie 450kg na m3.

Drewno sosnowe jest również dość jednolite kolorystycznie i ma niewiele sęków. Zapewnia też bardzo dobrą izolacyjność akustyczną.

 

Świerk

 

Drewno świerkowe jest mniej popularne w Polsce, za to na Zachodzie przebija popularnością sosnę. Ma jeszcze lepsze właściwości termoizolacyjne i wyższą odporność na warunki atmosferyczne. Bywa nieco droższe od sosnowego i posiada częste sęki ołówkowe (7-10mm średnicy), które są jednak dopuszczalnym elementem w kantówce (klejone drewno w formie belek) i nie stanowią przeszkody w stosowaniu go do konstrukcji okien.

 

Modrzew

 

Bardzo popularny w Europie, coraz popularniejszy w Polsce. Drewno często wykorzystywane na budowę tarasów i elewacji zewnętrznych, gdyż ma bardzo dużą odporność na warunki atmosferyczne. Deski tarasowe lub elewacyjne pozostawione bez pielegnacji szarzeją ale zachowują duża odporność na wilgoć i działanie słońca. Stosowane w oknach, dodatkowo zabezpieczone warstwami lakierów, tworzy ramy bardzo odporne na upływ czasu.

To drewno ma dużą gęstość tj. ok. 550 kg/m3 i zachowuje jednocześnie dobre właściwości termoizolacyjne. Bardziej zróżnicowane kolorystycznie, zawiera przewody żywiczne oraz małe sęki, które na etapie produkcji mogą być odpowiedzialne za większe straty materiałowe. To podnosi nieco cenę okna z drewna modrzewiowego, która jednak pozostaje na zbliżonym poziomie do drewna świerkowego czy sosnowego.

 

Dąb

 

Bardzo dobrze znany i lubiany w Polsce gatunek, który ma bardziej ekskluzywny charakter ze względu na cenę (kantówka jest ok. 2x droższa od sosnowej litej). Jest to drewno twarde, wytrzymałe, odporne na warunki atmosferyczne. Ma przeciętne właściwości termoizolacyjne ze względu na dużą gęstość (ok. 650kg/m3). Jego wygląd jest bardzo ceniony w Polsce. Przy zamawianiu okien z drewna dębowego pewnym ograniczeniem mogą być garbniki - substancje zawarte w drewne, które w kontakcie ze związkami żelaza (rozpuszczonymi np. w wodzie) mogą powodować ciemniejsze odbarwienia. Jeśli zatem chcemy mieć biały, przeźroczysty lakier na oknach (lakier transparentny, tzw. lazurowy) dobrze jest rozważyć inny materiał konstrukcyjny okna. Przy innych typach lakierów i wybarwień nie ma tego problemu.

 

Meranti (drewno egzotyczne)

 

Na rynku dostępne w kilku klasach (warto zapytać producenta o klasę prime select) i w dwóch odmianach White Seraya i Red Seraya, z których ta druga ma nieco większą gęstość (powyżej 500kg/m3). Jak na egzotyczne drewno przystało ma bardzo dużą odporność na wilgoć. Osiąga również dobre (niskie) współczynniki przenikania ciepła. Występują w nim pojedyncze chodniki owadzie (otwory) o średnicy do 1,5 mm (tzw. szpilkowe).

 

Odmiana White Seraya ma jaśniejszy odcień, a w ramach jednego pnia wystepują nawet znaczne różnice kolorystyczne. Drewno w zależności od odległości od rdzenia może przybierać kolor od jasnopomarańczowego, przez róż z odcieniami zieleni, do pomarańczowego w warstwie przyobwodowej.

Red Seraya (Majau) posiada kolorystykę od czerwieni do brązu z domieszką pomarańczowego. Kolor jest jednak znacznie bardziej równomierny.

Głównie ze względu na miejsce pochodzenia drewno ma wysoką cenę ale jego właściwości dla konstrukcji okien są również na najwyższym poziomie.

 

Red Grandis - Eukaliptus

 

To drewno jest bardzo nasycone olejami co daje mu doskonałą odporność na wilgoć i inne czynniki atmosferyczne. Jest jednak druga strona medalu, owe oleje, przy dużych zmianach temperatur, mogą negatywnie wpływać na powłokę lakierniczą. W związku z tym drewno zaleca się stosować do okien drewniano-aluminiowych, gdzie od zewnątrz okno jest dodatkowo zabezpieczone profilem aluminiowym. Ogranicza on m.in. nagrzewanie się powierzchni drewna (mniejsze skoki tempratury) i negatywny efekt nie występuje.

Drewno ma stosunkowo jednolitą kolorystykę i podobnie jak inne gatunki egzotyczne może posiadać pojedyncze, szpilkowe otwory owadzie. Ma również dobre właściwości termoizolacyjne.

Musi jednak płynąć do nas wiele kilometrów co podnosi jego cenę. Dobrze, że chociaż w rejonach tropikalnych średnioroczne przyrosty drewna są większe niż w strefie umiarkowanej.

 

 

Podsumowanie:

Czasami pojawia się u klientów obawa o trwałość okien drewnianych, jednak ostatnio temat odporności określonych gatunków drewna na warunki atmosferyczne staje się trochę mniej istotny. Współczesne lakiery i nowoczesne techniki ich nakładania, wielokrotnie wydłużają czas, w którym drewno nie potrzebuje renowacji. W przypadku okien zabezpieczonych od zewnątrz warstwą aluminium trwałość jest tak duża, że POZBUD oferuje nawet 30 lat gwarancji na stabilność konstrukcji takiego okna, niezależnie od typu drewna.

 

Osobiście jestem zwolennikiem drewna rodzimego, którego nie trzeba transportować na duże odległości. Wydaje się, że drewno modrzewiowe oferuje bardzo udany kompromis pomiędzy ceną a właściwościami. Oczywiście dębina jest również wysoko na mojej liście ze względu na trwałość i wygląd. Zresztą, jak pokazuje zdjęcie obok, drewno sosnowe przykryte lazurowym lakierem też jest piękne.

 

I to jest ważny argument na rzecz okien drewnianych. Niezależnie od gatunku drewna, dobrze wykonane okna prezentują się jak meble i mogą być eksponowanym elementem wyposażenia domu.