Budowa domu z drewna CLT

Domy o konstrukcji drewnianej nie są nowością ani w Polsce ani tym bardziej na świecie. Ich technologia cały czas się rozwija dzięki czemu zyskują jeszcze więcej zwolenników. Stopniowo eliminowane są ich słabsze strony, a dochodzą kolejne zalety. Ostatni etap ich rozwoju to domy z laminowanego drewna CLT (cross laminated timber). Wydaje się że mają tyle zalet, że mogą poważnie „namieszać” na rynku i jako technologia zyskać spory udział w nowym budownictwie.

 

Czym jest drewno CLT?

 

Panele CLT tworzy kilka warstw drewna (z reguły jest to nieparzysta ilość - 3, 5, 7) najczęściej świerkowego, sklejonych ze sobą w taki sposób, że deski w poszczególnych warstwach ułożone są poprzecznie w stosunku do desek z sąsiadujących warstw. Tworzy to materiał o bardzo wysokiej wytrzymałości i jednolitych parametrach w każdym kierunku. Przypomina to zatem dobrze znaną sklejkę z tą różnicą, że w panelu drewna CLT poszczególne warstwy drewna są znacznie grubsze (najczęściej ok. 2 - 3 cm).

 

Powierzchnia płyty drewnianej może być szlifowana co pozwala na zastosowanie jej bez dodatkowej obróbki jako drewnianej ściany lub sufitu wewnątrz pomieszczeń. Taka powierzchnia nie wymaga konserwacji i może stanowić o ciekawym charakterze wnętrza. Można ją też wykończyć wedle swojego uznania, pokrywając ją płytami gipsowo-kartonowymi, płytkami ceramicznymi lub też pomalować. Malowanie bezpośrednio na drewnie nie powinno być problematyczne i pozwala ograniczyć koszty robocizny i materiałów potrzebnych do wykończenia wnętrza.

 

Jak buduje się z laminowanego drewna?

 

Pojedynczy panel może mieć bardzo duże rozmiary i w efekcie może stanowić całą ścianę budynku. Elementy budynku przyjeżdżają na budowę z wyciętymi otworami okiennymi i drzwiowymi, i są skręcane/składane na budowie, co pozwala wznieść budynek np. w 2 dni, a montaż może się odbywać nawet przy niesprzyjających warunkach pogodowych (mróz, śnieg, deszcz).

 

Dom zatem w zakresie konstrukcji to dom prefabrykowany. Oznacza to, że poszczególne elementy zachowują fabryczną jakość w chwili montażu i można liczyć na dużo mniejsze ryzyko wystąpienia błędów montażowych i związanych z nimi problemów. Mostki termiczne i nieszczelności są mniej prawdopodobne, a cały budynek tworzy po skręceniu bardzo szczelną konstrukcję. Potwierdzaja to testy z użyciem dmuchaw (blower door test). Technologia CLT pozwala zatem dość łatwo osiągnąć szczelność potrzebną np. do prawidłowgo działania mechanicznej wentylacji nawiewno-wywiewnej z rekuperacją.

 

Jak wskazują osoby stawiające domy w tej technologii w USA (gdzie tradycja drewnianych konstrukcji szkieletowych jest bardzo długa) domy z drewna CLT mają przewagę nad szkieletem, bo proces budowy pozwala na mniejsze ekipy budowlane, które dodatkowo nie muszą być tak bardzo doświadczone w stolarstwie. Konkurencyjna jest szybkość wznoszenia budynku, bezpieczeństwa pracy i mniejsze ryzyko wystąpienie błędów. Nawet uciążliwość budowy dla bezpośredniego otoczenia czy ilość powstających odpadów na budowie jest znacznie mniejsza.

 

Wady i zalety technologii CLT

 

Drewno klejone krzyżowo ma następujące cechy:

 

  • CLT to materiał zrównoważony środowiskowo – potrzeba stosunkowo mało energii do wytworzenia przy jednoczesnej odnawialności samego drewna i możliwości recyklingu po rozbiórce. Do produkcji stosuje się ekologiczne kleje, można regulować poziom wykończenia i koniecznej obróbki (czyli energochłonność) w zależności od umiejscowienia paneli w konstrukcji.

  • Ma dużą wytrzymałość i sztywność, która pozwala na swobodę projektową (na świecie powstają już efektowne wielopiętrowe budynki z drewna CLT).

  • Ma dobrą izolacyjność termiczną i akustyczną.

  • Jest bardzo trwałe.

  • Drewno to zdrowy i przyjemny w obcowaniu materiał.

 

Jak te cechy przekładają się na proces budowy i sam dom wybudowany w technologii CLT?

 

Zalety domu z drewna klejonego krzyżowo (CLT):

 

  • Dom stawiamy szybko, proces przygotowania elementów odbywa się w fabryce i na działce konstrukcja stawiana jest w ok. 2-3 dni.

  • Prace wykończeniowe można rozpoczynać natychmiast po zbudowaniu konstrukcji (nie trzeba czekać na osuszenie ścian czy tynków wewnętrznych).

  • Przygotowanie elementów budynku w fabryce pozytywnie wpływa na dokładność wymiarów ścian, otworów okiennych i drzwiowych oraz wzajemne sposowanie, ogranicza też dodatkowe koszty związane z ew. poprawkami błędów na placu budowy oraz w późniejszej eksploatacji.

  • Budynek nie pracuje tak jak szkielet drewniany, nie trzeszczy, nie jest wrażliwy na zmiany temperatury i wilgotności.

  • Można stawiać budynek o każdej porze roku i w każdą pogodę.

  • Prawidłowo zbudowana konstrukcja ma dużą szczelność i nie wymaga stosowania folii uszczelniających/paroprzepuszczalnych/wiatroszczelnych.

  • Konstrukcja tworzy istotną osłonę termiczną, a jej ciągłość ogranicza powstawanie mostków cieplnych i akustycznych.

  • Konstrukcja budynku ma duża odporność ogniową – w zetknięciu z ogniem na powierzchni laminowanego drewna tworzy się warstwa węgla, która bardzo spowalnia proces spalania. Konstrukcja w zależności od grubości osiąga klasy ogniotrwałości RC30, RC60 a nawet RC90.

  • Dom jest otwarty dyfuzyjnie co oznacza, że nie stanowi całkowitej bariery dla pary wodnej i dobrze reguluje wilgotność pomieszczeń. Ściana jest w stanie przyjąć pewną porcje wilgoci, a nadmiar odprowadza na zewnątrz. Gdy wilgotność powietrza wewnątrz spada, oddaje wilgoć do środka.

  • Ściany zewnętrzne budynku mogą być cieńsze niż w tradycyjnym budownictwie, co przekłada się mniejszą powierzchnie zabudowy budynku lub inaczej, na zysk powierzchni użytkowej w stosunku do powierzchni zabudowy (nawet 10%).

  • Cechą laminowanego drewna CLT jest tzw. przesunięcie fazowe, które sprawia, że ciepło powstałe na zewnętrznej powierzchni np. w wyniku ogrzania promieniami słonecznym dociera do wnętrza dopiero po kilku godzinach. W połączeniu z dodatkową izolacją termiczną istotnie ogranicza to szybkie nagrzewanie się budynku latem i zapewnia lepszy komfort termiczny.

  • Panele CLT są masywne i dają poczucie dużej solidności – to może być ważne w naszym kraju, gdzie domy stawiało się głównie murowane, z przekonaniem, że mają być na pokolenia. Dom z drewna klejonego krzyżowo jest całkiem bliski tej wizji.

 

Wady domu z drewna CLT (nie ma ich wiele):

 

  • Mniejsza zdolność akumulacja ciepła niż domu z materiałów murowanych, choć i tak lepsza niż w domu szkieletowym. Sprawę poprawiają wylewki betonowe albo murowana ściana kominkowa. Ciężka izolacja zewnętrzna np. z wełny drzewnej również jest warta rozważenia.

  • Większe przenoszenie hałasów między kondygnacjami – sposobem na ograniczenie odgłosów może być wypełnianie stropów sypkim materiałem.

  • Cena - jest wyższa niż domu budowanego sposobem gospodarczym ale już porównywalna lub niewiele wyższa od ceny domu budowanego w systemie generalnego wykonawcy.

 

Wydaje się, że technologia budowy domu z drewna laminowanego krzyżowo (CLT) powinna zyskiwać na popularności. W budownictwie mieszkaniowym nie ma praktycznie żadnych ograniczeń, dopiero bardzo wysokie budynki (powyżej 15 pięter) mogą stanowić przeszkodę w jej stosowaniu. Pozwala na większą swobodę projektową (duże rozpiętości stropów), przyspiesza budowę, a drewniany dom z CLT kosztuje podobnie do tego wybudowanego w technologii tradycyjnej. Daje większą pewność co do terminów oraz ogranicza ryzyko wystąpienia błędów budowlanych. Mam nadzieję, że już wkrótce budowanie z drewna laminowanego będzie powszechne.

 

Przemysław Kotwicki

www.pozbud.pl